Loading color scheme

Νίκος Ντέλλας - Η Εκπαίδευση την εποχή της πανδημίας

TPL_IN

 

Νίκος Ντέλλας - Εκπαιδευτικός, ιδιοκτήτης Φροντιστηρίου

 

  • Ποια είναι η γνώμη σας για την πραγματικότητα που βιώνουν οι μαθητές σε ότι αφορά την επίδραση των μέτρων στην εκπαιδευτική διαδικασία σε αυτούς και τις οικογένειές τους; (Επιδρά αρνητικά;)

 

Η παγκόσμια πανδημία επέφερε σημαντικές αλλαγές στην καθημερινότητα όλων των μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας. Οι αίθουσες διδασκαλίας άδειασαν, οι καθηγητές και μαθητές στερήθηκαν τη δια ζώσης διδασκαλία, με αποτέλεσμα η εκπαιδευτική διαδικασία να συνεχίσει εξ αποστάσεως μέσα από ηλεκτρονικές πλατφόρμες, στις οθόνες υπολογιστών καθηγητών και μαθητών. Όπως ήταν αναμενόμενο, υπήρχαν αρκετές δυσκολίες στη προσαρμογή προς την τηλεεκπαίδευση τόσο για τους εκπαιδευτικούς όσο και για τους μαθητές. Οι εκπαιδευτικοί κατέβαλαν αξιοζήλευτη προσπάθεια και επιμονή και ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στην πρόκληση. Οι μαθητές επέδειξαν ωριμότητα στην ανταπόκρισή τους και επιβεβαίωσαν, για άλλη μια φορά, ότι η νέα γενιά είναι ικανή για πολλά πράγματα και αποτελεί πηγή ελπίδας για το μέλλον. Οι οικογένειες στήριξαν έμπρακτα την εξ αποστάσεως εκπαίδευση των παιδιών τους, διαμορφώνοντας κατάλληλες συνθήκες και υποδομές στα σπίτια τους, παρά τις προσωπικές προκλήσεις που βίωναν οι ίδιοι. 

 

 

  • Αντιλαμβάνονται όλοι οι γονείς τη χρησιμότητα κατοχής και χειρισμού ηλεκτρονικού υπολογιστή;

 

Η τεχνολογία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας όλων μας, είτε από επιλογή, είτε από ανάγκη. Ο βαθμός ενασχόλησης των γονέων ποικίλλει ανάλογα με τις ανάγκες και τις προτεραιότητες του καθενός. Σε κάθε περίπτωση, η ταχύτητα με την οποία εισάγονται νέες τεχνολογίες στη σύγχρονη εποχή είναι εξαιρετικά υψηλή, με αποτέλεσμα πολλές φορές οι γονείς να μην μπορούν να τις παρακολουθήσουν.  Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές που απευθύνονται σε ένα ευρύ κοινό, παρέχουν τη δυνατότητα πολλαπλών εφαρμογών, με αποτέλεσμα να είναι εξαιρετικά δύσκολο για τους γονείς να είναι διαρκώς ενήμεροι για την εξέλιξη και τις δυνατότητές τους. Μοιραία, αρκετοί γονείς περιορίζονται σε βασικές χρήσεις και εφαρμογές τεχνολογίας ώστε να εξυπηρετήσουν τις βασικές ανάγκες της καθημερινότητάς τους, είτε επαγγελματικές ή προσωπικές.

 

 

  • Η διαδικτυακή διδασκαλία παρότι ξεκίνησε εν μέσω μιας δύσκολης συνθήκης, είναι μια μορφή διδασκαλίας η οποία ήρθε για να μείνει;

 

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η διαδικτυακή διδασκαλία έχει κάνει την εμφάνισή της στην εκπαίδευση, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, εδώ και αρκετά χρόνια. Απλά, ορισμένοι εκπαιδευτικοί οργανισμοί εξερευνούσαν και αξιοποιούσαν τις δυνατότητές της και προ της πανδημίας, ενώ κάποιοι άλλοι αναγκάστηκαν να την εισαγάγουν απότομα και χωρίς ιδιαίτερο σχεδιασμό, μετά το κλείσιμο όλων των εκπαιδευτικών μονάδων τον Μάρτιο 2020. 

Η εξ αποστάσεως εκπαίδευση χωρίζεται σε δυο βασικές κατηγορίες. Από τη μια πλευρά έχουμε τη σύγχρονη εκπαίδευση, η οποία απαιτεί την ταυτόχρονη συμμετοχή όλων των μαθητών και καθηγητών, σε μια εικονική αίθουσα διδασκαλίας, με άμεση αλληλεπίδραση σε πραγματικό χρόνο. Στον αντίποδα, έχουμε την ασύγχρονη εκπαίδευση, όπου δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές να εργαστούν, οπουδήποτε και οποτεδήποτε, με εκπαιδευτικό υλικό, που έχει αναρτήσει σε προγενέστερο χρόνο ο καθηγητής. 

Προσωπική μου άποψη είναι ότι η δια ζώσης διδασκαλία, με τη φυσική παρουσία καθηγητή και μαθητών στην αίθουσα διδασκαλίας, είναι αναντικατάστατη. Ωστόσο, οι δυο μορφές της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης μπορούν να προσφέρουν πολλά οφέλη σε καθηγητές και μαθητές, μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά της δια ζώσης διδασκαλίας και θεωρώ ότι θα συνεχίσουν να αποτελούν θαυμάσια εργαλεία για περαιτέρω εμπλουτισμό της μαθησιακής διαδικασίας στο μέλλον.  

 

 

  • Ποια είναι τα προτερήματα και ποιες οι δυσκολίες της; 

 

Με αφορμή το κλείσιμο των εκπαιδευτικών μονάδων για δυο μήνες, λόγω της πανδημίας, όλα τα μέλη της εκπαιδευτικής κοινότητας γνώρισαν καλύτερα και εξοικειώθηκαν με τις δυο μορφές της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Η σύγχρονη και ασύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση αποτέλεσε εξαιρετικά αποτελεσματική λύση την περίοδο εγκλεισμού, για τη διατήρηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ωστόσο, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι ελάχιστη προϋπόθεση για την επιτυχημένη εφαρμογή της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, είναι όλοι οι μαθητές να διαθέτουν τον απαραίτητο εξοπλισμό και ευρυζωνικές συνδέσεις internet, και να έχουν τις στοιχειώδεις γνώσεις χειρισμού ηλεκτρονικών υπολογιστών. Στους εκπαιδευτικούς η σύγχρονη και η ασύγχρονη τηλεκπαίδευση παρέχουν τη δυνατότητα να αναδείξουν περαιτέρω τη δημιουργικότητά τους και να υλοποιήσουν εξαιρετικά ενδιαφέρουσες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις ώστε να εμπλέξουν ακόμη περισσότερο τους μαθητές τους. Τέλος, για τους μαθητές, θεωρώ ότι η ενασχόλησή τους με την εξ αποστάσεως εκπαίδευση τους έδωσε τη δυνατότητα να αναπτύξουν περαιτέρω τις δεξιότητές τους στη χρήση και στις εφαρμογές της τεχνολογίας. Οι δεξιότητες αυτές είναι πολύτιμες όχι μόνο για τα επόμενα χρόνια τους στο σχολείο, αλλά και αργότερα, στην πανεπιστημιακή και επαγγελματική ζωή τους. 

 

 

  • Μετά το μεγάλο διάλειμμα της καραντίνας πόσο εύκολο θα είναι για τα παιδιά να ενταχθούν κ πάλι στο πρόγραμμα τους;

 

Η επάνοδος στην προ καραντίνας καθημερινότητα για τους μαθητές αποτελεί μια πρόκληση για τους ίδιους, αλλά και για τους καθηγητές τους. Την περίοδο της καραντίνας, τα σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης άργησαν να ανταποκριθούν στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση, με αποτέλεσμα οι μαθητές να βγουν εκτός προγράμματος. Αρκετά Κέντρα Ξένων Γλωσσών και Φροντιστήρια Μέσης Εκπαίδευσης έδειξαν πιο γρήγορα αντανακλαστικά, με αποτέλεσμα να συνεχίσουν την εκπαιδευτική υποστήριξή των μαθητών τους με εξ αποστάσεως μαθήματα. 

Από τα μέσα Μαΐου, τα Γυμνάσια και τα Λύκεια επαναλειτούργησαν. Τα Δημοτικά θα ανοίξουν εκ νέου τις πόρτες τους την 1η Ιουνίου. Τα ποσοστά προσέλευσης των μαθητών στις αίθουσές τους είναι ιδιαίτερα χαμηλά. Ένας μεγάλος αριθμός μαθητών έχει υποχρεωθεί να μείνει σπίτι  για να προστατεύσουν ευπαθή μέλη των οικογενειών τους. Εξαιτίας της απαγόρευσης χρήσης καμερών εντός των αιθουσών διδασκαλίας για ζωντανή αναμετάδοση του μαθήματος, οι μαθητές αυτοί δεν λαμβάνουν καμία εκπαιδευτική υποστήριξη και δεν συμμετέχουν στα μαθήματα που γίνονται. 

Συνεπώς, μέχρι τον Σεπτέμβριο όταν ελπίζουμε ότι όλοι οι μαθητές θα επιστρέψουν στη (νέα) κανονικότητα, θα έχουν μεσολαβήσει περίπου 6 μήνες αποχής από τις συνήθη σχολική ζωή. Η προσαρμογή για τους μαθητές θα είναι απαιτητική τόσο εκπαιδευτικά όσο και ψυχολογικά. Όλοι οι εκπαιδευτικοί οφείλουμε να στηρίξουμε ποικιλοτρόπως τους μαθητές, ώστε η επάνοδός τους στις φυσικές αίθουσες διδασκαλίας να είναι ομαλή και να ενταχθούν εκ νέου στην εκπαιδευτική τους καθημερινότητα. 

 

 

  • Πώς θα καλυφθούν τα κενά που δημιουργήθηκαν στην ύλη;

 

Πριν από λίγες εβδομάδες, το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε ότι το νέο σχολικό έτος θα ξεκινήσει την 1η Σεπτεμβρίου. Περαιτέρω, το Υπουργείο ζήτησε από τις Διευθύνσεις των σχολείων Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης να ενημερώσουν τους μαθητές τους να κρατήσουν τα φετινά σχολικά βιβλία τους, ώστε να τα χρησιμοποιήσουν και τη νέα σχολική χρονιά. 

Ωστόσο, θα πρέπει να είμαστε ρεαλιστές. Οι μαθητές δεν έχουν διδαχθεί σημαντικό μέρος της φετινής σχολικής ύλης. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτή της ύλης θεωρείται προαπαιτούμενη γνώση για τη νέα σχολική χρονιά. Οι εκπαιδευτικοί καταβάλλουν ήδη  προσπάθειες να καλυφθεί στο μέτρο του δυνατού μέρος της φετινής σχολικής ύλης, αλλά σε αυτή τη συγκυρία, θα πρέπει να βρεθούν βιώσιμοι και πρακτικοί  τρόποι υποστήριξης των μαθητών, ώστε να μπορέσουν να καλύψουν το χαμένο έδαφος. Οι μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων έχουν την ηλικία να αντιληφθούν το πρόβλημα και θα πρέπει και οι ίδιοι να αφιερώσουν προσωπικό χρόνο για την κάλυψη των κενών τους. Για τους μαθητές Δημοτικού όμως, η κατάσταση είναι πιο δύσκολη και θα χρειαστούν τη στήριξη των γονέων τους. Τους καλοκαιρινούς μήνες, οι γονείς μπορούν να εντάξουν στην καθημερινότητα των παιδιών τους διασκεδαστικές δραστηριότητες, όπως είναι η ανάγνωση παιδικής λογοτεχνίας, παιχνίδια με αριθμούς, ώστε να δημιουργήσουν ερεθίσματα στα παιδιά τους μέχρι την έναρξη του νέου σχολικού έτους. 

 

 

  • Η γνώμη σας για τις αλλαγές που έρχονται από το υπουργείο Παιδείας για την Α’, Β' και Γ' Λυκείου; 

 

Τον Μάιο το Υπουργείο Παιδείας υπέβαλε σχέδιο νόμου, με το οποίο, μεταξύ άλλων, προσπαθεί από τη νέα σχολική χρονιά να συσχετίσει πιο στενά τις τρεις τάξεις του Λυκείου με τις Πανελλήνιες εξετάσεις. Οι βαθμολογίες του Ελέγχου Προόδου των μαθητών στις τρείς τάξεις του Λυκείου θα συνυπολογίζονται με τα μόρια που συγκεντρώνουν οι μαθητές από τα τέσσερα μαθήματα των Πανελληνίων. Επίσης, επαναφέρει το θεσμό της Τράπεζας Θεμάτων, από την οποία θα προέρχονται τα μισά θέματα των προαγωγικών εξετάσεων και στις τρεις τάξεις του Λυκείου. 

Προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι το Λύκειο πρέπει να επαναπροσδιορίσει την ταυτότητά του. Τα τελευταία χρόνια, το Λύκειο ακολουθεί ένα εξεταστικοκεντρικό μοντέλο, το οποίο αποδυναμώνει τον ιδιαίτερα σημαντικό παιδαγωγικό ρόλο του σχολείου.  Δυστυχώς, οι μαθητές δεν απολαμβάνουν την φοίτησή τους στο Λύκειο. Το Λύκειο πρέπει να αποκτήσει μια νέα μαθητοκεντρική ταυτότητα, να προσαρμόσει το Πρόγραμμα Σπουδών του στη νέα εποχή και στις νέες παιδαγωγικές τάσεις, ώστε να κερδίσει ξανά τη θέση που του αρμόζει στα μάτια των μαθητών του ως ένα ελκυστικό και μοντέρνο σχολείο. 

 

  • Ο περιορισμός της ύλης των Πανελληνίων είναι επαρκές μέτρο;

Οι μαθητές που φοιτούν φέτος στη Γ΄ Λυκείου και θα κληθούν να συμμετάσχουν στις Πανελλήνιες Εξετάσεις στα μέσα Ιουνίου, βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια απότομη μεταβολή των συνθηκών προετοιμασίας τους, ενώ παράλληλα υπήρχε μια γενικότερη αβεβαιότητα τόσο για το χρόνο εξέτασής τους, όσο και τον τρόπο με τον οποίο θα διεξαχθούν αυτές. Στις αρχές Μαρτίου οι σχολικές αίθουσες έκλεισαν, με αποτέλεσμα να πρέπει να προσαρμοστούν άμεσα σε μια πρωτόγνωρη νέα πραγματικότητα των εξ αποστάσεως μαθημάτων, διατηρώντας το πρόγραμμα προετοιμασίας τους σε υψηλό επίπεδο.

Δεδομένου ότι το κίνητρο των μαθητών για την εισαγωγή τους σε Πανεπιστημιακές σχολές της επιλογής τους είναι εξαιρετικά υψηλό και ο ανταγωνισμός μεταξύ των υποψηφίων έντονος, οι μαθητές ανταποκρίθηκαν άμεσα και αποτελεσματικά στην πρόκληση της προσπάθειάς τους να είναι επαρκώς προετοιμασμένοι για τις Πανελλήνιες.

Τον Απρίλιο, το Υπουργείο Παιδείας προέβη σε δυο σημαντικές ανακοινώσεις για τους μαθητές αυτούς. Ανακοίνωσε το επίσημο πρόγραμμα των εξετάσεων, με έναρξη στις 15 Ιουνίου. Περαιτέρω, όρισε νέα, μειωμένη από την αρχική, εξεταστέα ύλη των πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων. Παρόλο που η αναπροσαρμογή της εξεταστέας ύλης ήταν αναπόφευκτό μέτρο από την πλευρά του Υπουργείου, οι μαθητές που λαμβάνουν εξωσχολική υποστήριξη για την προετοιμασία τους, βρέθηκαν σε δυσμενή θέση, υπό την έννοια ότι είχαν ήδη αφιερώσει σημαντικό μέρος της προετοιμασίας τους και της μελέτης τους σε εξεταστέα ύλη που τελικά αφαιρέθηκε. 

Σε κάθε περίπτωση, οι μαθητές που θα κληθούν να δώσουν Πανελλήνιες τον Ιούνιο, οφείλουν να εστιάσουν στον στόχο τους και να επιδιώξουν τη μέγιστη δυνατή απόδοσή τους, παρά τις σημαντικές δυσκολίες που αντιμετώπισαν κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας τους.