Loading color scheme

Μαρία Γκουζιώτη Ψυχολόγος - Γονείς και παιδιά στα πιο απίθανα!

TPL_IN

 

 

Απίθανα αλλά αληθινά όσα βιώνουμε τον τελευταίο καιρό. Σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Τα Χριστούγεννα βρισκόταν πολύ μακριά μας.  Κάποιοι αγνοούσαν και την ύπαρξή του. Λίγο καιρό αργότερα, το Πάσχα, αξιοποιούσαμε κάθε μας όπλο για να τον αντιμετωπίσουμε. Το ισχυρότερο είναι να είμαστε σε κοινωνική απόσταση ή απομόνωση , κι' έτσι κάναμε και κάνουμε. Τα σχολεία κλείσανε! Κάποιοι γονείς χρειάστηκε να εργαστούν στην πρώτη γραμμή, ενώ κάποιοι άλλοι χάσανε τη δουλειά τους. Κάποιοι κλείσανε τις επιχειρήσεις και άλλοι εργαστήκανε από το σπίτι τους. Οι πόλεις ερήμωσαν. Όλα άλλαξαν. Covid-19 τον ονομάσαμε τούτη τη φορά και ήρθε έτσι απλά, ξαφνικά και αναπάντεχα.. Και ο χρόνος πέρασε και ο χρόνος περνάει και εγγυήσεις για το τι μέλλει γενέσθαι δεν υπάρχουν.

Θα μπορούσε να πει κανείς πως, μέσα σ αυτή την άβολη και καταναγκαστική προς υπεράσπιση της ζωής συνθήκη, όσα είναι τα σπιτικά τόσα και τα σενάρια που διαδραματίζονται μέσα σε αυτά. Κάθε ιστορία μοναδική. Κάθε ταξίδι μοναδικό. Και αυτό γιατί το συναισθηματικό κλίμα της κάθε οικογένειας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Οι σημαντικότεροι είναι οι εξής:

η δομή της οικογένειας (πυρηνική, μονογονεϊκή, εκτεταμένη),

η φάση του κύκλου ζωής της ( οικογένεια χωρίς παιδιά, οικογένεια με μικρά παιδιά ή εφήβους ή νεαρούς ενήλικες),

η κατάσταση υγείας των μελών της (υγιή μέλη, κάποιο μέλος που ανήκει σε ευπαθή ομάδα, παιδί με κάποια αναπτυξιακή διαταραχή, αναβολή μιας χειρουργικής επέμβασης, ανακοίνωση μια ανίατης ασθένειας εν μέσω καραντίνας κτλ),

η οικονομική κατάσταση (ανεργία, ενοίκιο, δυνατότητα ύπαρξης ηλεκτρονικών μέσων για επικοινωνία κτλ), το περιβάλλον στο οποίο ζει (μονοκατοικία, διαμέρισμα, μεγαλούπολη, επαρχία κτλ)..

Όσοι είναι οι συνδυασμοί που μπορούν να προκύψουν από τα παραπάνω, τόσες και οι ψυχικές αντιδράσεις που μπορούν να παρατηρηθούν. Και όλες είναι ανθρώπινες. Έτσι , συναισθήματα όπως φόβος, θλίψη, άγχος, ενοχή, αγωνία, λύπη, χαρά, θυμός, ντροπή, ευχαρίστηση,  ξεχωριστά η μαζί ή σε εναλλαγή, είναι ξεκάθαρα για εμάς, μικρούς και μεγάλους. Και είναι αυτά που μας δίνουν σημαντικές πληροφορίες για τον εαυτό μας, το περιβάλλον μας και τον τρόπο που αλληλεπιδρούμε. Όσο δεν «ακούμε» αυτό που νιώθουμε, τότε είναι πιθανό να αντιδράσουμε με τρόπους που μας έχουν ‘φορεθεί’ απ τα παλιά (π.χ. ένταση, φωνές, τσακωμοί, απάθεια, κλείσιμο στον εαυτό κτλ) ή να αρχίσει να ‘μιλάει’ το σώμα μας (διαταραχές στον ύπνο ή το φαγητό, ταχυπαλμίες, τικς ή νυχτερινή ενούρηση στα παιδιά, αντιδραστική συμπεριφορά κτλ.).

Φοβάμαι, λοιπόν, πως μέσα σε αυτά τα ά- λογα και παράλογα που η ζωή μας φέρνει κάποιες φορές, είναι πολύ λίγο και άδικο για τον καθένα μας να μας αντιμετωπίσουμε σαν φασόν περιπτώσεις, που κάποιες συμβουλές για το μεγάλωμα των παιδιών μας θα ταιριάξουν σε όλους μας.

Γιατί τι να πει κανείς στην εργαζόμενη μητέρα σε πολυεθνική εταιρεία που με αφορμή την καραντίνα ‘χόρτασε’ τα παιδιά της και νιώθει λύπη για τις στιγμές που έχει χάσει.Τι συμβουλή να δώσει στον πατέρα που έχασε τη δουλειά του ή έκλεισε την εταιρεία του και αγωνιά για το πώς θα παρέχει τα απαραίτητα στα παιδιά του... , τη μητέρα που μεγαλώνει μόνη της το γιο και τις ώρες που εκείνη εργάζεται φοβάται να τον αφήσει στη φροντίδα του παππού και της γιαγιά...., στους γονείς που φροντίζουν με όλη τους τη δύναμη παιδιά με αναπτυξιακού τύπου δυσκολίες...., στο ζευγάρι που συγκρούστηκε όσο ποτέ και νιώθει ενοχές για τις εικόνες που αντίκρισαν τα παιδιά τους...., στη γυναίκα που μετά την πέμπτη ακτινοβολία βρήκε το θάρρος να φορέσει τη μάσκα και με αγκαζέ την κόρη της να κάνει περίπατο, τη στιγμή που στην Ιταλία οι νεκροί αγγίζανε τους 800 ημερησίως....,  τους γονείς που αισθάνθηκαν την ηρεμία ότι σε γενικές γραμμές καλώς τα πήγαν στη ζωή τους και βρίσκουν το κουράγιο μέσα στην αβεβαιότητα που επικρατεί να ονειρευτούν το παρακάτω...., τον παππού και τη γιαγιά που μάθανε να λειτουργούν το viber για να χαίρονται τα εγγόνια τους και να δίνουν έτσι χαρά και στα παιδιά τους..

Όταν λοιπόν μας αγγίζουν ξαφνικά και αναπάντεχα δυσκολίες, οι άνθρωποι σπάνια παίρνουμε από συμβουλές. Είναι τότε που τραντάζεται ολόκληρη η ύπαρξή μας. ‘Γίνεται σεισμός μέσα μου..’ είπε χαρακτηριστικά μια κυρία στο τηλε- γραφείο μου. Είναι τότε που χάνουμε τη γη κάτω απ τα πόδια μας, που μέσα στην μοναξιά μας αναρωτιόμαστε για τις επιλογές μας, που παλεύουμε να δώσουμε εκ νέου αξία και νόημα στη ζωή, κατεύθυνση στο ταξίδι μας. Είναι η ώρα που το μόνο εργαλείο που έχουμε είναι ο εαυτός μας. Είναι η ώρα που έχουμε να μας εμπιστευτούμε όσο ποτέ. Προσωπική εμπιστοσύνη, όχι επιφανειακή με αίσθηση αλαζονείας και παντοδυναμίας (όλα καλά θα πάνε). Προσωπική εμπιστοσύνη βαθειά, επεξεργασμένη, απαιτητική, που δε θα κουκουλώσει γρήγορα κάθε αρνητικό συναίσθημα (φόβο, άγχος, θυμό, θλίψη ),  αλλά θα το μεταβολίσει, για να  αντέξει να κοιτάξει την αφετηρία μας και τη μέχρι τώρα διαδρομή μας, για να αγκαλιάσει τα λάθη μας ακόμα κι αν πονάνε πολύ , για να  έχει εκτίμηση της μοναδικής μας ιστορίας.. Με μια τέτοια προσωπική εμπιστοσύνη μπορούμε να αξιοποιήσουμε το παρελθόν, και να το μετατρέψουμε σε σοφία ζωής.. Με μια τέτοια προσωπική εμπιστοσύνη, μπορούμε να βρούμε όμορφους τρόπους συνύπαρξης με τους αγαπημένους μας στο παρόν και να πιστέψουμε στην ομορφιά που η ζωή μας επιφυλάσσει παρακάτω..

Μέσα λοιπόν σ έναν ασφαλή εαυτό, ο γονιός προσφέρει στα παιδιά του την καλύτερη δυνατή ξενάγηση για κάποια πολύ σημαντικά τους χρόνια. Μέσα σ έναν ασφαλή εαυτό τους δείχνει ανοιχτόκαρδα και ταπεινά όσα τα δικά του μάτια είδαν, όσα η δική του ψυχή γεύτηκε και τα ελευθερώνει να συνεχίσουν εκείνα πια τη χαρτογράφηση νέων διαδρομών στα πιο απίθανα αλλά αληθινά..

Μαρία Γκουζιώτη